Een gezonde en veilige werkplek: dat is waarvoor de leden van OVAL zich met hart en ziel inzetten. Maar werkgevers en werknemers hebben daarin ook een eigen verantwoordelijkheid. Met de tools op Zelfinspectie.nl kunnen zij nu gemakkelijk checken welke risico’s er zijn én hoe ze die – samen met de arbodiensten – kunnen aanpakken.

Arbodiensten helpen bedrijven al sinds jaar en dag bij het gezond houden van hun personeel. Onze bedrijfsartsen begeleiden werknemers bij langdurige ziekte, we trainen bedrijfshulpverleners en adviseren over preventie van ziekteverzuim. Maar als het gaat om gezond en veilig werken hebben werkgevers en werknemers ook hun eigen verantwoordelijkheid.

Daarom ben ik blij met de zelfinspectietools die de Inspectie SZW tegenwoordig online aanbiedt. Werkgevers en werknemers kunnen hier snel en overzichtelijk een analyse maken van de eigen werkomgeving. Bijvoorbeeld als het gaat om gevaarlijke stoffen en werkdruk. Sommige zaken kunnen bedrijven vervolgens zelf aanpakken. In andere gevallen leidt de zelfinspectie ertoe dat experts van de arbodiensten aansluiten, om samen tot een goede oplossing te komen.

Arbo op orde

Eén van de zelfinspectietools draait vooral om de wettelijke eisen die de arbeidsomstandighedenwet aan bedrijven stelt. In ‘Arbo op orde' staan zes belangrijke elementen van arbozorg centraal. Met de check ga je als werkgever na hoe het staat met het gedrag van werknemers. Is er (extra) voorlichting en instructie nodig? Hoe houd je in de gaten of de arbonormen worden nageleefd? Maar ook de veiligheid van de werkplek en de eventuele risico’s breng je er eenvoudig mee in kaart. En als je ontdekt dat je risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en je plan van aanpak (PvA) niet up-to-date zijn, dan kan de arbodienst je daarbij verder helpen.

Ook de bedrijfsarts komt langs bij ‘Arbo op orde’. Daarbij gaat het natuurlijk om hoe de begeleiding bij ziekte, het medisch onderzoek en de melding van beroepsziekten geregeld zijn. Maar ook sta je door de zelfinspectie stil bij de bekendheid van de bedrijfsarts onder je werknemers. Weten zij eigenlijk wel dat er een bedrijfsarts is en dat ze daar ook naar toe kunnen gaan als ze niet ziek zijn? Belangrijk, want de bedrijfsarts speelt ook een belangrijke rol als het gaat om preventie van ziekte.

De preventiemedewerker

Niet alleen de bedrijfsarts, maar ook de preventiemedewerker heeft een taak in het voorkomen van ongezonde en onveilige situaties. Elk bedrijf is verplicht om niet alleen bedrijfshulpverleners maar ook een preventiemedewerker aan te wijzen. Bij veel bedrijven is de preventiemedewerker niet of nauwelijks zichtbaar. Terwijl het juist van belang is dat zo’n persoon duidelijk aanwezig is in het bedrijf, en dat collega’s op voorhand al met hun vragen komen, en niet pas als ze met rugklachten thuis zitten.

Door de zichtbaarheid van de preventiemedewerker te vergroten, zorg je dat mensen vooraf goed nadenken over zaken als: zit ik in de goede houding achter mijn bureau? Sta ik op een veilige manier achter mijn machine? Heb ik de voorgeschreven veilige kleding aan? De preventiemedewerker ziet er ook op toe dat de werkgever in bijvoorbeeld een fabriek zorgt dat goede werkkleding en veiligheidsschoenen beschikbaar zijn.

Daarom is het goed dat de zelfinspectie aandacht heeft voor de zichtbaarheid van preventiemedewerkers. Er kan veel beter op dat gebied. Dat is ook de reden voor wijzigingen in de arbeidsomstandighedenwet, die naar verwachting per 1 juli 2017 ingaan. De preventiemedewerker krijgt een sterkere positie binnen het bedrijf. Het kan nuttig zijn om eens met je arbodienst door te praten over deze wetswijzigingen, en over hoe de bedrijfsarts en de preventiemedewerker actiever ingezet kunnen worden om uitval te voorkomen.

Ook voor werknemers

De zelfinspectietool ‘Arbo op orde' is niet alleen nuttig voor werkgevers. Ook werknemers kunnen het instrument gebruiken om na te gaan of hun werkomgeving wel voldoet aan de wettelijke eisen. Het zijn de werkgevers die de contracten sluiten met de arbodiensten, en werknemers gaan er vaak vanuit dat zij dat allemaal wel goed regelen. Maar door de check te doen, kun je er als werknemer soms achter komen dat er op het gebied van de arbeidsomstandigheden heel wat te verbeteren valt.

Met de zelfinspectie neem je als werkgever én als werknemer dus je eigen verantwoordelijkheid voor een gezonde en veilige werkplek. Dat is in ieders belang: van de werknemer zelf, maar ook van de werkgever, die het liefst gezonde en gelukkige werknemers in huis heeft. Ik zie dat werkgevers steeds meer nadenken over duurzame inzetbaarheid van werknemers. Gelukkig wel. Maar voor wie wil weten of zijn of haar bedrijf echt garant kan staan voor een veilige en gezonde werkplek, is zo’n zelfinspectie een prima idee.